W tym roku (2025 ) przesilenie jesienne przypada 22 września o godz 18.19. Jest to moment podczas którego, długość dnia i nocy jest mniej więcej równa i od tego momentu dni będą stawać się coraz krótsze a noce dłuższe. Przesłaniem tego święta jest wyrażenie wdzięczności za zebrane plony i złożenie próśb o przychylność przyrody i Matki Ziemi w kolejnym roku.
Obrzędy i tradycje dożynek
Słowiańskie obrzędy dożynkowe związane są z urodzajem . Najważniejszym symbolem Święta Plonów jest wyplatanie wieńca. Nasi przodkowie wyplatali taki wieniec najczęściej w kształcie korony. Zaplatany był ze snopów zboża , ozdobiony jarzębiną , kwiatami , owocami , orzechami , ziołami i tasiemkami. Symbolizował urodzaj i dostatek . Ziarna z wieńca były przechowywane do przyszłorocznego siewu . Wierzono , że zapewni to obfite plony. Wieniec dożynkowy był uroczyście wnoszony w miejsce gdzie odbywały się obchody dożynkowe , jako symbol wdzięczności za zbiory. Oprócz plecenia wieńców , ważne były także zwyczaje związane ze snopkiem. Najważniejsze były dwa snopki. Pierwszy zżęty snop zboża w danym roku – czyli diduch i ostatni pozostawiony na polu pas nieskoszonego zboża zwany pępkiem , brodą , zawiązką lub kozą. Ozdabiano je i otaczano szacunkiem.
Czas dziękczynienia i biesiada dożynkowa
Dziękczynny charakter święta był przede wszystkim związany z faktem , że następowało ono po naprawdę ciężkiej pracy . Zakończenie żniw sprzyjało więc odetchnięciu. W Dożynkach królowała wdzięczność , dziękczynienie i radość. Świętowaniu towarzyszyły potrawy z ziaren i mąki, dania z warzyw i owoców.
Symbolem urodzaju był kołacz wypiekany z mąki z pierwszych zbiorów . Biesiada dożynkowa , to wspólne świętowanie . To czas radości, tańców i wspólnej zabawy.Obecnie dożynki to sposób na kultywowanie lokalnej kultury oraz zachowanie tradycji , które są przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Równonoc jesienna i jej symbolika
Podczas jesiennego zrównania dnia z nocą , możemy poczuć pierwszy jesienny chłód . Nadchodzi Ciemna Pora roku (jesień, zima ). W corocznej wędrówce słońca na niebie odbija się ludzki los. Przesilenie stanowi zapowiedź odległej zimy . Człowiek raduje się , tańczy , pije , mając jednak na uwadze to , że w przyszłości czeka go przemijanie , ponieważ takie są prawa natury. Z drugiej strony , zewsząd rozbrzmiewa pieśń dziękczynna do natury, za to że dzięki jej darom człowiek może przetrwać.Bóg wszelkiego urodzaju , składa w ofierze samego siebie, a Matka Ziemia poświęca swojego syna , by inne dzieci mogły przetrwać. To misterium celebrowali ludzie całej Starej Europy od Greków aż po Słowian. Nasi przodkowie tego dnia czcili przede wszystkim Matkę Ziemię oraz bóstwa dające wszelkie dobra . Oddawali też cześć Rgiełowi – bogu ziarna i zbóż , który według nich – dosłownie był tym ziarnem. Tak więc spożywanie ciała boga w postaci opłatka czy chleba to koncept, który na naszych ziemiach wcale nie pojawił się wraz z chrześcijaństwem.
Refleksje nad cyklem życia i natury
W dniu przesilenia jesiennego ostatecznie żegnamy Jasną Porę roku ( wiosna , lato ) i zapraszamy do swego życia Ciemną Porę roku (jesień , zima ). W tym czasie warto pochylić się nad powiedzeniem ” co posiejesz , to zbierzesz „. Ta pora roku skłania nas do zastanowienia się nad tym co sialiśmy w tym roku , począwszy od wiosny i jakie zbierzemy plony przed zimą . Warto pomyśleć o wszystkich sprawach, które wymagają równowagi w naszym życiu.
W tym dniu można symbolicznie sporządzić listę osobistych zbiorów – to co zasiałeś , co zebrałeś od wiosny do jesieni, za co jesteś wdzięczny tegorocznej jesieni i za co pragniesz podziękować Matce Ziemi. Dożynki przypominają nam o szacunku do natury i potrzebie zharmonizowania człowieka z przyrodą. Przez zachowanie tradycji dożynkowych zachowujemy nasza kulturę oraz uczymy się jak dbać o naszą planetę dla przyszłych pokoleń.
